ฤทธิ์การยับยั้งจุลินทรีย์ของว่านพญามือเหล็ก

เผยแพร่บทความนี้

ว่านพญามือเหล็ก มีลักษณะลำต้นเหมือนไพล ใบมีสีเขียวเหมือนขมิ้น หัวมีกลิ่นคล้ายไพลและมีรสร้อนส่วนเนื้อภายในหัวนั้นมีสีเหลือง (รูปที่ 1) แพทย์แผนโบราณใช้ประโยชน์จากว่านชนิดนี้โดยการนำมารักษาอาการปวดเมื่อย ปวดบวมตามข้อ มือตายเท้าตาย และอาการอัมพาต โดยนำหัวว่านสดมาโขลกให้ละเอียดผสมกับสุราขาว 40 ดีกรี แล้วนำมาพอกบริเวณที่ปวด




นอกจากนี้ว่านชนิดนี้ยังมีประโยชน์อีกหลายด้าน เช่น สารสกัดจากว่านพญามือเหล็ก (รูปที่ 2)สามารถยับยั้งจุลินทรีย์ก่อโรคได้มากกว่า 20 ชนิด ไม่ว่าจะเป็นแบคทีเรียแกรมบวก เช่น Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus (ทั้งสายพันธุ์ที่ดื้อยาและไม่ดื้อยา) และแบคทีเรียแกรมลบ เช่น Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa และ Salmonella typhi นอกจากนี้ยังสามารถยับยั้งยีสต์ Candida albicans ตลอดจนยับยั้งเชื้อรา เช่น Aspergillus flavus และ Aspergilus niger อย่างไรก็ตามสิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือว่านพญามือเหล็กสามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus รวมถึง S. aureus (MRSA) ที่ดื้อยา เชื้อชนิดเป็นแบคทีเรียแกรมบวมที่เป็นสาเหตุของอาการบวมแดงและตุ่มฝีตามผิวหนังเป็นเชื้อที่ทำให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษ และยังสามารถทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดได้อีกด้วย เมื่อศึกษาค่าความเข้มข้นต่ำสุดของสารสกัดจากว่านพญามือเหล็กที่สามารถยับยั้งเชื้อ S. aureus พบว่ามีค่าต่ำกว่ายาปฏิชีวนะ (Streptomycin sulfate0 ที่ใช้เป็นตัวควบคุม (positive control) (รูปที่ 3) ดังนั้นว่านชนิดนี้จึงเป็นว่านที่มีความน่าสนใจเป็นอย่างมากอีกทั้งยัง


เหมาะต่อการนำมาวิจัยและพัฒนาต่อยอดเพื่อใช้เป็นยาทางเลือกที่ใช้ในการแก้ปัญหาเรื่องของเชื้อดื้อยาซึ่งกำลังเป็นปัญหาในการรักษาโรคของโรงพยาบาลในปัจจุบัน


เอกสารอ้างอิง

ขุมทรัพย์ว่านไทย. เกษตรกรรมธรรมชาติ. ปีที่ 15 ฉบับที่ 11/2555.

ชุมนุมว่านยาและไม้มงคล. รังว่านปากช่อง. สำนักพิมพ์หอสมุดกลาง 09. 2524.

นิตยา บุญทิม, อนุชา รักสันติ, ชินกฤต สุวรรณคีรี และสมภพ บุญทิม. การประชุมวิชาการและเสนอผลงานวิจัยพืชเขตร้อนและกึ่งร้อน ครั้งที่ 11. วันที่ 3-4 สิงหาคม 2560, กรุงเทพ.



ร่วมแสดงความคิดเห็น